O'zbekistonda litsenziyalash: huquqiy asos va tartib
Yurist, 20+ yil tajriba
Qaysi faoliyat turlari uchun litsenziya talab etiladi va uni qanday olish mumkin.
Tez kundO‘zbekistonda faoliyatni litsenziyalash: turlari va olish tartibi
O‘zbekistonda biznesni qonuniy yuritish uchun ayrim yo‘nalishlarda faqat kompaniyani ro‘yxatdan o‘tkazish yetarli emas. Fuqarolar xavfsizligi, ularning sog‘lig‘i yoki jamiyat manfaatlariga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan sohalar ustidan davlat alohida nazorat o‘rnatadi. Ushbu masalalarni tartibga soluvchi asosiy hujjat — 2021-yil 14-iyuldagi “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi Qonun (ZRU-701).
Qaysi faoliyat turlari litsenziya talab qiladi?
O‘zbekistonda litsenziyalanadigan faoliyat turlarining yopiq ro‘yxati mavjud. ZRU-701-son Qonunning 1-ilovasiga muvofiq, ularga 50 dan ortiq yo‘nalish kiradi, jumladan:
Tibbiyot va farmatsevtika: tibbiy faoliyat, dori vositalarini ishlab chiqarish va ulgurji/chakana savdosi.
Ta’lim: nodavlat ta’lim muassasalari faoliyati (maktablar, bog‘chalar, kurslar).
Transport: yo‘lovchi va yuk tashish (shahar ichida va xalqaro).
Moliya: bank faoliyati, mikrokredit tashkilotlari va lombard xizmatlari.
Turizm: turoperator va турагентlar faoliyati.
Qurilish: yuqori xavfli obyektlarni loyihalash va qurish.
Ekologiya va resurslar: yer osti boyliklaridan foydalanish, ionlashtiruvchi nurlanish manbalari bilan ishlash.
Muhim: Ruxsat berish va xabardor qilish tartiblari ham mavjud. Masalan, alkogol mahsulotlarini chakana sotish yoki umumiy ovqatlanish faoliyati uchun klassik ma’nodagi litsenziya talab etilmaydi, ammo ruxsat hujjatlari yoki davlat organlarini xabardor qilish zarur.
Litsenziyani qanday olish mumkin: bosqichma-bosqich
Jarayon maksimal darajada raqamlashtirilgan va maxsus axborot tizimi orqali amalga oshiriladi.
Hujjatlarni tayyorlash:
Ariza (onlayn to‘ldiriladi);
Litsenziya talablariga muvofiqlikni tasdiqlovchi hujjatlar (malakali kadrlar, bino, uskunalar mavjudligi);
Arizani ko‘rib chiqish uchun davlat boji to‘lovi.
Ariza topshirish:
Barcha murojaatlar elektron shaklda yuboriladi:“Litsenziya” axborot tizimi (license.gov.uz);
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz).
Ko‘rib chiqish:
Vakolatli organ hujjatlarni belgilangan muddatda tekshiradi (odatda faoliyat turiga qarab 5–20 ish kuni).Natija olish:
Litsenziya QR-kodli elektron hujjat shaklida beriladi. Qog‘oz shaklidagi blankalar endilikda qo‘llanilmaydi.
Amal qilish muddati va davlat boji
O‘zbekistonda aksariyat litsenziyalar muddatsiz (cheklanmagan muddatga) beriladi. Biroq ayrim faoliyat turlari uchun (masalan, foydali qazilmalarni qazib olish yoki radiochastotalardan foydalanish) aniq muddatlar belgilanishi mumkin.
Davlat boji miqdori faoliyat turiga bog‘liq bo‘lib, odatda BHM (bazaviy hisoblash miqdori)ga bog‘langan.
Litsenziyasiz faoliyat uchun javobgarlik
Agar litsenziya majburiy bo‘lgan holda faoliyat litsenziyasiz amalga oshirilsa, quyidagi oqibatlar yuzaga keladi:
Ma’muriy jarima: yuridik shaxslar uchun 200 dan 300 BHMgacha (ZRU-701 54-moddasiga muvofiq).
Jinoiy javobgarlik: katta miqdorda daromad olingan taqdirda (O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 190-moddasi).a to'liq maqola joylanadi...
